• No Products in the Cart
Marina de Haan
0
  • No Products in the Cart

Fotograaf Hans van der Mast leert mensen kijken: ‘Eigenlijk is nieuw kijken verder kijken dan je neus lang is’

  • Marina
  • aug 6, 2020
Hans van der Mast

Midden in de zomer zit fotograaf Hans van der Mast uit Beverwijk om half vijf ’s ochtends in de auto op weg naar de Zaanse Schans. Samen met zijn cursisten gaat hij de zonsopgang vastleggen. Fotografen in de dop die chagrijnig meegaan, komen met een big smile terug.

“Als mensen in zo’n mooie indringende situatie zijn en ze maken foto’s, dan wordt het moment langer en heftiger beleefd. Fotograferen intensiveert. Je ziet meer, ruikt beter en voelt dingen beter aan. Het is dus veel meer dan een plaatje schieten.”

Dit was een paar jaar geleden, maar het is karakteristiek aan Hans (60). Hij daagt zijn cursisten altijd uit om een open houding te hebben, om vragen te stellen en om op een nieuwe manier te kijken.

Verwonderen
Al 35 jaar fotografeert Hans, ex-waterpolotrainer en jongerenwerker, met iedere vezel die hij bezit. Sinds tien jaar geeft hij fotocursussen in Nederland, maar ook in Italië en Portugal. Meer dan 650 deelnemers hebben beginnerscursussen en vervolgcursussen bij hem gevolgd. Hij richtte zeven fotoclubs op en geeft workshops bij bedrijven.

Ook ligt er een plan om in de nabije toekomst op basisscholen creativiteit te stimuleren. “De verwondering die kinderen hebben, moet blijven. Verwonderen en creativiteit moeten samen opgaan met rekenen, lezen en schrijven.”

Via via werd hij tien jaar geleden gevraagd om een fotocursus te geven. “Eerst dacht ik: wat heb ik in godsnaam te vertellen? Na een half jaar bleek dat ik veel te vertellen had. Ik houd van ouwenelen hè”, zegt Hans lachend. Hij is van huis uit portretfotograaf, maar fotografeerde ook veel bruiloften.

Zijn fotocursussen en -workshops zijn nu onderdeel geworden van zijn bedrijfstak. Maar wel met een twist, benadrukt hij. “Het nieuwe kijken is die twist. Als jij op LinkedIn of Facebook iets schrijft over jouw rol in de maatschappij, dan kom jij andere dingen tegen dan ik. Daarom probeer ik in alles wat ik doe, in mijn fotografie en bij de gesprekken tijdens de cursus, een open houding te creëren.”

Hij zet bewust zijn eigen ideeën opzij om te luisteren naar de persoon die voor hem zit. “Ik ga eerst met de cursist aan de praat: wat heb je gemaakt, hoe heb je dat gedaan, wat was het idee, wat was het proces? De waarom-vraag stel ik pas op het laatst.” Zo krijgt hij een goed beeld van de persoon. “Het gaat om het verhaal eromheen. Het proces is minstens zo belangrijk als de foto.”

Gesprek
Wat hem vooral fascineert, is dat de foto’s iets over de persoon zeggen. “Er zijn bijvoorbeeld cursisten die steevast alle foto’s een tikkie donkerder maken dan normaal. Anderen zijn gek op overbelichte foto’s. Sommigen gebruiken altijd een groothoeklens, anderen zoomen de hele tijd in. Het zegt iets over je. Wat precies? Dat weet ik soms ook niet”, glimlacht hij. “Maar ik constateer het, vraag door en dan komt er een gesprek.”

Bij voorkeur een open en mild gesprek, zonder de armen over elkaar. “Ik wil die open sfeer bij iedere cursus tot stand brengen. Ik wil dat mensen zich vrij voelen om te bewegen. Een van mijn eerste zinnen is altijd: alles wat we bespreken is met respect. Als je ergens iets van vindt, dan mag je dat gedetailleerd delen. Je mag vragen stellen en anderen mogen vragen aan jou stellen.”

“Ik wil een voedingsbodem creëren waarbij er zoveel mogelijk kan gebeuren met mensen.” En dan bedoelt Hans niet alleen dat ze leren hoe hun apparaat te gebruiken, hoe te kijken en hoe goed te fotograferen. “De kwaliteit maakt eigenlijk niet uit. Iedereen gaat zijn eigen weg. Je hoeft geen perfecte foto te maken. Als je dat wil, mag het. Wil je het niet, is het ook goed. Het is geen moeten. Het gaat voortdurend om uitnodigen.”

Fotoreizen
Hij nodigde deelnemers fysiek uit voor een fotoreis naar Portugal. “Je bent even weg van de rat race. Je bent met anderen met dezelfde interesse. Dat verbindt enorm.” Na fotoweken in Portugal, volgde Italië al snel. In zijn kantoor op het industrieterrein in Velsen-Noord staat een groot kamerscherm met allerlei verschillende foto’s van die reizen.

“Ik neem de cursisten overal mee naar toe. We maken van alles. Van landschappen tot bootjes en een fiets tegen een mooi muurtje. Daarna gaan we aan grote tafels zitten, komen de laptops tevoorschijn en verwerken we de foto’s. Van alle deelnemers bespreken we de beelden en laat ik ze op groot scherm zien. Ik wil dat ze weten dat wat ze maken de moeite waard is. Alle foto’s zijn de moeite waard, want iedereen is de moeite waard.”

Inmiddels is het buitenland tijdelijk verplaatst naar Terschelling, waar Hans een paar dagen geleden nog was om plekken te scouten. “Ik geniet enorm van zo’n landschap.”

“Ik ben een man van wijd kijken. Van zoveel mogelijk zien en zo ver weg mogelijk”, vertelt hij dan poëtisch. “Het kost mensen geen moeite om ver te kijken. Het is de ruststand van je ogen. Dat zit ook in je geest. We gaan bij de cursussen en fotoweken altijd naar plekken toe waar je ver kan kijken. Het liefst aan de kust, waar je ook de zee ziet. Je voelt de zee. Dat verre kijken, dat nieuwe kijken, daar gaat het om. Eigenlijk is nieuw kijken verder kijken dan je neus lang is.”

Bron: Noordhollands Dagblad, juli 2020
Foto: Ronald Goedheer

YOU MIGHT ALSO LIKE